"Lot" tam olarak nedir?
Borsa İstanbul'da işlem gören payların en küçük alım-satım birimine lot denir. Halka arzlarda genellikle 1 lot = 1 adet pay (hisse) kabul edilir. Yani "500 lot talep ettim" demek, "500 adet hisse için başvurdum" demektir.
Payın nominal değeri (genelde 1 TL) ile halka arz fiyatı birbirinden farklı kavramlardır. Şirket değerine, talebe ve piyasa koşullarına göre belirlenen halka arz fiyatı, nominal değerin çok üzerinde olabilir — cebinizden çıkan gerçek tutar budur.
Kaç TL öderim? Örnekle gösterelim
Diyelim ki bir şirketin halka arz fiyatı 73,70 TL. Aşağıdaki tablo, farklı lot adetlerinde ne kadar ödeyeceğinizi gösteriyor:
| Lot Adedi | Halka Arz Fiyatı | Toplam Ödeme |
|---|---|---|
| 1 lot | 73,70 TL | 73,70 TL |
| 100 lot | 73,70 TL | 7.370 TL |
| 1.000 lot | 73,70 TL | 73.700 TL |
Görüldüğü gibi minimum katılım tutarı, tamamen halka arz fiyatına bağlı. Fiyatı 20 TL olan bir şirkette 1 lot 20 TL'ye, fiyatı 136 TL olan bir şirkette ise 1 lot 136 TL'ye mal olur.
Bazı aracı kurumlar minimum talep adedini 1 lot olarak bırakırken, bazıları kendi sistemlerinde 10 veya 100 lot gibi bir alt sınır uygulayabilir. Kesin sınırı, hesabınızın bulunduğu bankanın/aracı kurumun uygulamasından kontrol edin.
Talep girerken hangi seçenekler var?
Başvuru ekranında genellikle iki karar vermeniz istenir:
- Talep süresi: "İptale kadar geçerli" seçeneği önerilir — talebiniz, siz iptal etmediğiniz sürece süre boyunca geçerli kalır.
- Fiyat: Halka arzlarda fiyat genelde sabittir (izahnamede ilan edilen fiyat), bu alana doğrudan o fiyatı girmeniz yeterlidir. "Piyasa" veya "Piyasadan limite" gibi seçenekler halka arz için anlamsızdır, seçmeyin.
Talebimin tamamı karşılanır mı?
Bu, şirketin dağıtım yöntemine bağlı. Çoğu halka arzda uygulanan "bireysele eşit dağıtım" yönteminde, talep eden kişi sayısı arttıkça kişi başına düşen lot sayısı azalır. Örneğin arz edilen 30 milyon lot için 300 bin kişi talepte bulunursa, kişi başı ortalama 100 lot düşer — siz 10.000 lot talep etmiş olsanız bile sadece 100 lot alabilirsiniz. Karşılanamayan kısmın tutarı, dağıtımın ardından birkaç iş günü içinde hesabınıza iade edilir.
Talep girebilmek için hesabınızda, girdiğiniz lot adedi × halka arz fiyatı kadar nakit bulunması gerekir. Bazı aracı kurumlarda BIST 30/100 hisseleri teminat olarak da kabul edilebiliyor — bunu önceden kurumunuza sormanızda fayda var.
📈 Bu haftanın halka arzlarını görün
Hangi şirketler halka arz oluyor, fiyatları ve talep toplama tarihleri neler? Güncel halka arz takvimini Kampio'da inceleyin.
Halka Arz Takvimini Aç →